Ortalama bir insan, hayatının uyanık kaldığı sürelerinin nerdeyse dörtte birini TV setinin karşısında geçirir; deyim yerindeyse “oda içindeki insan” olarak değerlendirilebilir.

Pasif izleyicilik nedeniyle insanlar daha az iletişim içerisinde bulunuyor, daha az sohbet ediyor ve birbirlerini daha az tanımalarına neden oluyorlar.

Fakat yeni bir televizyonculuk modeli gelişmekte; milyonlarca dolar, odada sizle beraber olabilecek akıllı bir cihaz geliştirilmesi için harcanmakta. Böylelikle sizi tanıyacak, zevklerinizi, hobilerinizi bilecek, sadece kumandanın bir tuşuyla alışveriş turuna çıkaracak, tercihleriniz için öneriler sunabilecek bir TV platformu artık gerçek olmakta.

İnsanları evlerinde, gece ve gündüz günün her saatinde takip edebilecek, uzaktan kişisel profillerini ortaya çıkarabilecek, onları neyin motive ettiğini, neyin kızdırdığını, nasıl hissetiklerini, kısaca ne yaptıklarını bilecek bir sistemden bahsediyoruz. Etkileşimli Televizyonculuk bunların hepsini yapabilir, tüm bu kontrolleri, yatırımını yapacak olan kuruluşlara sunabilir. Eğilim kategorilerine göre insanlara ait profilleri oluşturabilir, böylelikle ürünlerin doğrudan bireyleri hedeflemesine olanak sağlayabilir.

Etkileşimli TV, adından da anlaşılacağı üzere izleyicinin o anda izlemekte olduğu programın içeriği ile etkileşime girerek içerik akışını etkileyebildiği ve hatta kişiselleştirebildiği televizyonculuk modelidir. Bazen sadece yayın alma cihazı ile etkileşme de bu kavramın kapsamına sokulsa da, asıl verilmek istenen geri dönüş yoluna sahip TV yayıncılığıdır. Bilgiler sadece yayıncıdan izleyiciye doğru değil, izleyiciden yayıncıya doğru da akmaktadır.

Örneğin, Kablo TV izleyicileri programları kablo yoluyla alıyorlar, geliştirilmiş kablo geri dönüş yolu etkin platformlarda, aynı kabloyu geri dönüş yolu olarak da kullanabilirler. Uydu izleyicileri (çoğunlukla) yayıncılara bilgileri normal telefon hatları aracılığıyla geri yollamaktalar. Bunun için normal telefon tarifeleriyle ücretlendiriliyorlar. ADSL üzerinden internet bağlantısının ve veri haberleşme teknolojisinin de kullanımı artmaktadır. Bazen de İngiltere’deki Freeview örneğinde olduğu gibi etkileşimli TV yayınının karasal sayısal olarak havadan verildiği durumlar olabilir. Bu tarz yayınlarda çoğunlukla geri dönüş yolu bulunmaz, yani yayıncıya herhangi bir bilgi geri gönderimi yoktur. İzleyici, diğer örneklerde olduğu gibi TV showlarında oylamaya katılamaz ve ya ürün sipariş edemez ama yine de belli ölçüde etkileşime sahip olabilir. Farklı kamera açılarını seçebilir, set üstü cihazına önceden indirilen oyunları oynayabilir.

Günümüzde geri dönüş yolu giderek artan şekilde geniş bant IP bağlantısı haline gelmektedir ve bazı hibrid alıcılar şimdilerde hem IP bağlantısı üzerinden hem de geleneksel ortamlardan video gösterimi yapabilmekteler. “Genişbant geri dönüş yolu”nun yaygınlaşması, etkileşimli televizyonculuğa isteğe bağlı video sağlayıcıları, reklamcılar ve web site operatörleri ile etkileşmek için yeni fırsatlar sunuyor.

İnsanlar genelde üç sebepten dolayı etkileşimli televizyonculuk hakkında konuşmaktadırlar:

• Etkileşimli İzleme, örneğin canlı televizyon yayınını durdurabilir, programları sonradan izlemek üzere kaydedebilir, reklâmların üzerine tıklayarak daha fazla bilgi elde edebilirsiniz.
• T-ticaret (Televizyondan Ticaret), örneğin uzaktan kumandanın tuşlarını kullanarak pizza siparişi verebilirsiniz.
• Ölçümleme, “tıklama akışı” bilgileri yayıncının veri havuzunda toplanır, izleyiciye farklı servisler sunmak üzere incelenebilir.

Günümüzde televizyon, ağırlıklı olarak bir eğlence ve dinlenme aracıdır. Etkileşim eğlenmenin kalitesini artırıyor, daha çok bilgiye erişmemizi sağlıyor ve bazı işlerimizi daha kolay ve hızlı halletmemize yardımcı oluyor diyebiliriz.

Peki, hayatımıza nasıl etki edecek? Evlerimizde bizle etkileşime girecek, ortalama her gün dört saat kararlarımıza karışacak güçlü bir buluşu kabul etmek üzereyiz. Bu hayatımızın geri kalan, uyanık kaldığımız ve iş dışında geçirdiğimiz sürenin yarısı. Bu teknoloji ne için tasarlandı? Etkileşimli Televizyonculuk özel hayata müdahale olarak kullanılabilir mi? Bazı uzmanlar kişisel gizliliğin delindiğine inanmaktalar. Kişisel gizlilik asla bilgiyle alakalı bir konu değil, güçle alakalı bir konudur; kişilerin dünyanın geri kalanıyla yapacakları pazarlığın gücü. Eğer saklayacak bir şeyiniz kalmamışsa pazarlık gücünüz de oldukça zayıflamış demektir. Sonuç ne olursa olsun gerçek olan bir şey var ki, o da etkileşimli TV’nin hızla hayatımıza girecek olmasıdır.

Etkileşimli Televizyonculuk gerçekten büyük bir güç demektir ve TV işletmecileri bu cihazları satmaya çalışacaklardır. Dünya üzerindeki örnekler incelendiğinde benzer durumlar göze çarpmakta; sayısal TV işletmecileri bu cihazların yaygınlaşması için sübvansiyon uygulamayı tercih etmektedirler. Rupert Murdoch’a ait BSkyB Şirketi 315 milyon Sterlin olan kar payını dağıtma kararından vazgeçmiş, abonelerine ücretsiz Etkileşimli TV kutusu dağıtma finansmanında kullanmaya karar vermişlerdir.

Aslında burada ticari bir sır yatmaktadır: Cihazın ne yaptığı üzerinde kullanıcıların bir kontrolü bulunmamaktadır. Standart PC’ler gibi donanıma veya yazılıma ne yapacağını söyleme şansımız yok. Bir bit dahi ekleyip çıkaramayız ve yeni program yükleyip mevcut olanını silemeyiz. Sky Digital örneğini ele alırsak, modemi bağlamamaya karar verenler, “Etkileşimli Iskonto”larını kaybedecek ve 248 sterlin ödemek zorunda kalacaklardır.

Günlük hayata ve belki de satın alma alışkanlıklarımıza bu denli etkide bulunacak, etkileşimli televizyonculuğun teknik boyutu nasıl olacak? Etkileşim teknolojisi neleri içerecek? Etkileşimli uygulamalar içeren program, içerik ile karşılıklı etkileşim sağlayan uzaktan kumanda ve seçimlerin yayıncıya geri dönüşünü sağlayan modem yeterli olacak mı?

Örneğin, sayısal set üstü cihazımızı göz önüne getirelim; sadece bir TV alıcısından çok daha fazla şey ifade etmekte. Televizyonu dış sinyal kaynağına bağlayan ve sinyali ekranda izlenebilecek içeriğe çeviren cihaz olarak tanımlanabilen set üstü cihazı (STB), PC benzeri aşağıdaki unsurları içeriyor veya çok kısa bir sürede daha fazlasını içerecek olması bekleniyor:

• Merkezi İşlem Birimi: veriyi işler ve programları çalıştırır. Diğer bilgisayarlar gibi fonksiyonları donanım üzerine değil, yazılımlara yüklenmiştir.
• Bellek: günümüzde çakar bellek şeklinde, belki daha güçlü sabit disk sürücü olarak da kullanılacaktır. Böylece cihazın daha büyük veri ve yazılımları saklama imkânını oluşturacak, kapansa bile bilgi korunmuş olacaktır.
• Modem veya Ağ Kartı: Cihazın kamusal ağlar üzerinden veri göndermesini sağlayacak donanımlar. Bazı kutular telefon hattını kullanmakta, daha gelişmiş olanları koaksiyel kablo üzerinden bunu yapmaktadır. Daha ileri olanları ethernet ve GPRS gibi ağ protokollerini destekleyebilecektir.

İşlem yeteneği yüksek işlemciler ve yüksek bellek kapasitesi ile donatılmış cihazlar ayrıca içlerinde kaynakları yöneten bir yazılım barındırmaktadırlar. Belki de işin en kritik noktası burası; zira ara katman yazılımları donanım kaynaklarını yöneten yazılımları kullanarak, uygulama geliştirmek için zemin oluşturmaktadırlar.